Merak Ettikleriniz

BEBEK VE ÇOCUKLARDA OYUN OYNAMA ÖNERİLERİ

Çocuklarla oyun zamanı özeldir. Oyun oynamak eğlenceli olmanın yanı sıra, çocuğun gelişimi için de önemlidir. Oyun çocukların en temel işidir ve de onların etrafları hakkında bilgi edinmelerini sağlar. Oyun sayesinde bebek ve çocuklar yeni beceriler geliştirir, hayal gücü ve yaratıcılığı gelişir ve diğer insanlarla ilişki hakkında birçok şey öğrenirler. Çocuklar için kamyonu öne arkaya itmeden çoraplarını çıkarmaya kadar her türlü aktivite oyun olabilir. Ayrıca; her tür oyun yeni becerilerin öğrenilmesi ve pratik edilmesi için bir çok yeni fırsat doğurur. Ebeveyn olarak siz çocuğunuzun ilk ve en sevdiği oyun arkadaşısınızdır. Çocuğunuz doğumundan beri, gerek ona yemek yedirdiğinizde o sizin yüzünüzü izlerken gerek bezini değiştirdiğinizde sizin şarkı söylemenizi dinlerken hep sizinle oyun oynama içerisindedir. Çocuğunuz bu süreçte öğrenir ve keşfeder.

Çocuğunuzun oyun zamanından olabilecek en fazla verimi almak için neler yapabilirsiniz?

Çocuğun liderliğini izleyin
Çocuğunuza bir nesne, oyuncak veya herhangi bir aktivite verin ve onunla ne yaptığını gözlemleyin. Eğer çocuk oyuncakla oynaması gerektiği gibi oynamıyorsa sorun değil. Size o oyuncakla yeni şekillerde oyun oynamayı göstermesine izin verin.

Ağırdan alın
Çocuğa bir oyuncakla nasıl oynandığını göstermek çok güzel fakat her seferinde onu yönlendirmekten kaçının. Oyuna siz başlayabilirsiniz, örneğin; bir legoyu diğerinin üzerine takıp onun da aynısını yapmayı denemesini motive edebilirsiniz. Çocuklara ihtiyaçları olduğu kadar yardım etmek, onların oynarken yeni beceriler edinmelerine yardımcı olur.

Çocuğunuzdan gelen işaretlere dikkat edin

Çocuğunuz size yorulduğunu veya devam etmek istemediğini dille ifade edemeyebilir. Fakat ses çıkarma, yüz ifadeleri, jest gibi farklı yollarla da sizinle iletişime geçebilir.Çocuğun işaretlerini izlemek çocuğun hangi aktiviteyi en çok sevdiğini anlamanıza yardımcı olur.

Öfke nöbetinin sinyallerini veren işaretleri gözlemlemek size ne zaman araya girmeniz gerektiğini veya aktiviteyi değiştirmeniz gerektiğini anlamanızı sağlar.

Oyun alanını inceleyin

  • Oyun alanı çocuklar için güvenli ve elverişli mi?
  • Çok fazla uyaran veya ses var mı?
  • Oyun alanı seçmiş olduğunuz aktivite için uygun mu?(örneğin; yakalamaca oynuyorsanız koşmak için yeterli alan var mı gibi).
  • Oyun alanını önceden kontrol etmek çocuğun öfke nöbeti geçirmesini, bir kaza yaşanmasını veya alandaki eşyaların zarar görmesini engeller.


Bir daha oynayın
Aynı oyunu tekrar tekrar oynamak aileler için çok heyecan verici olmasa da çocuklar için çok eğlencelidir. Çocuklar karşılarındakini yenmek için tekrar tekrar pratik yaparlar. Kendi kendine oynayabildiklerinde ve karşılarındakileri yendiklerinde kendi yetkinlikleri olduğu duygusu gelişir ve akıllı ve başarılı bireyler olduklarını anlayarak kendilerine güvenleri gelir.

Ne kadar pratik ederlerse ve yeni beceriler edinirlerse o kadar meydan okumalara açıktırlar ve öğrenmeleri devam eder. Bunun için bir daha aynı oyunu oynamamak için çocuğunuzun oyuncağını saklamadan önce ,çocuk gelişimi için oyunların tekrarının önemini hatırlayın.

Çocuğunuzun ihtiyaçlarına göre oyun aktiviteleri uyarlayın

Özel gereksinimleri olan bir çocuğun ebeveyni, akrabası veya bakıcısı olabilirsiniz. Fiziksel, zihinsel veya sosyal engellilik bazen oyun zamanında türlü zorluklara yol açabilir. Ancak,yine de her çocuk oyun sayesinde öğrenir ve her oyun aktivitesi çocuğun özel gereksinimini karşılamaya yönelik uyarlanabilir.

Aşağıdaki maddeler oyun zamanını hem eğlenceli hem de çocuğunuzun becerilerine, isteklerine ve ihtiyaçlarına uygun olmasını sağlamanıza yardım eder:

  • Oyun alanını düşünün. Ses, ışık gibi değişkenler çocuğunuzu nasıl etkilemektedir?
  • Oyun alanında arkaplanda ses var mıdır?
  • Açık bir televizyon veya radyo var mı?
  • Etrafta bir sürü başka çocuk var mı ?
  • Eğer çocuğunuz oyun esnasında bunalmış görünüyorsa, ve her yolu denediyseniz, çocuğunuzun oynaması için daha sessiz ve daha az uyaran olan bir alana geçin.
  • Çocuğunuz yeni şeylere nasıl tepki verir ? Diğer çocuklar bir sürü aktiviteden hoşlanırken, özellikle özel gereksinimli çocuklar kolaylıkla fazla uyaranlardan rahatsız olurlar. Bunun için oyun zamanını yavaşça, bir obje veya oyuncakla başlatın ve zamanla diğer objeleri oyuna dahil edin. Ne tür bir tepki aldığınıza dikkat edin. Çocuğunuz oyuncak ayı tarafından öpüldüğü zaman gülümsüyor mu ya da oyuncak itfaiye arabası yüksek ses çıkardığı zaman irkiliyor mu?
  • Çocuğunuz değişik dokulara, kokulara ve tatlara nasıl tepki veriyor? Mesela bazı objelere dokunmak ve karamak diğerlerinden daha ilgi çekici olabilir. Bazıları ise onlara tuhaf gelebilir. Çocuğunuzun işaretlerine dikkat edin ve oyunları çocuğunuzdan gelen işaretlere göre ayarlayın.
  • Akranlarını dahil edin. Tipik gelişim gösteren çocuklar için akranlarıyla ilişki kurmak ne kadar önemliyse özel gereksinimli çocuklar için de bu ilişki önemlidir. Çocuklara akranlarıyla oynaması için ‘‘oyun zamanı’’ yaratın. Arkadaşlarıyla eğlenmek,paylaşmak, anlaşmazlıkları çözmek, empati yapmak ve de çocukların okul ortamına alışmalarını sağlama gibi sosyal becerilerin gelişmesini sağlar.